مطالعات قرآنی و حدیثی

نتایج مطالعات و مقالات شخصی

مطالعات قرآنی و حدیثی

نتایج مطالعات و مقالات شخصی

۱۰ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «امام رضا علیه السلام» ثبت شده است

مقاله مشترک با دانشجوی محترم خانم محتشم

دین اسلام به عنوان دین جامع و کامل برای نهاد خانواده به عنوان مهم‌ترین عامل تأثیرگذار در تعالی شخصیت انسان عنایت و توجه خاصی دارد. خانواده موفق خانواده‌اى است که در همه جوانب به‌طور متعادل و هماهنگ رشد کرده و از افراط‌وتفریط به‌ دور ‌باشد. اهمیت خانواده‌ی موفق زمانی مشخص می‌شود که خانواده کانون مودت، رحمت، محبت و بستر تحویل نسل صالح به جامعه باشد و بزرگان علم، دین و تکبیر‌گویان خدای متعال در روی زمین فزونی یابد. سیره خانوادگى امام رضا علیه‌السلام نمونه کامل یک خانواده موفق و مطلوب اسلامى است، در این خانواده رابطه عاطفى بسیار عمیق بوده به‌گونه‌ای که آن حضرت در برخورد با اعضای خانواده بخصوص فرزندان اصل محبت، احترام، آزادى را رعایت و در ضمن نظارت بر آنان، با عطوفت رفتار می‌کردند. در این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی شاخص‌های خانواده‌ی موفق در گفتار و رفتار امام رضا علیه‌السلام بیان‌شده است که مهم‌ترین این شاخص‌ها را می‌توان در دو حوزه رفتاری (نحوه‌ی برخورد با همسر و نحوه‌ی برخورد با فرزندان) و نیز ویژگی‌های فردی امام رضا علیه‌السلام تبیین کرد.

واژگان کلیدی: خانواده، خانواده موفق، روابط اعضای خانواده، امام رضا علیه‌السلام

 دریافت متن کامل مقاله شاخص‌های خانواده موفق در سیره‌ی گفتاری و رفتاری امام رضا علیه‌السلام

  • احد داوری

وظایف اعضای خانواده در روایات رضوی

احد داوری | جمعه, ۲۳ شهریور ۱۳۹۷، ۰۸:۲۶ ق.ظ | ۰ نظر

مقاله مشترک با دانشجوی محترم خانم رفیع پور

خانواده یک نهاد کوچک اجتماعی است که روابط مثبت بین اعضای آن تأثیر زیادی در تکامل روحی و اخلاقی انسان دارد و بدون وجود خانواده تعادل حیات انسانی از بین می‌رود. بی‌تردید استفاده از سخنان رهبران حقیقی بشر که به همه‌ی مقتضیات جسمى، روانى، نیازمندی‌ها و خواهش‌هاى طبیعى بشر آشنایی کامل دارند می‌تواند انسان را به سمت زندگی شرافتمندانه و هدفمند رهنمون سازد. احادیث امام رضا علیه‌السلام به عنوان امام و پیشوای شیعیان روشن می‌کند که آن حضرت خانواده را نهادی می‌دانند که هر یک از افراد آن وظایف جداگانه‌ای داشته و هرکدام با انجام وظایف خود در ایجاد خانواده‌ی مطلوب سهم دارند، ازجمله نقش مرد خانواده، حاکمیت سیستم اقتصادی سالم، حفظ آبرو و شخصیت خانواده، تکریم مقام زن و حسن خلق هست و نقش‌هایی همچون وفاداری در زندگی، خوش‌بینی، انتظار در حد توان همسر و حفظ هویت زنانه از وظایف زن در خانواده است، همان‌گونه که فرزند وظیفه‌ی احسان، اطاعت، مدارا و قدردانی را در قبال والدین خود دارد. در این پژوهش با گردآوری و تحلیل احادیث امام رضا علیه‌السلام، به واکاوی این وظایف پرداخته می‌شود.

واژگان کلیدی: خانواده، وظایف اعضای خانواده، امام رضا علیه‌السلام

متن کامل مقاله وظایف اعضای خانواده در روایات رضوی

  • احد داوری

مقابله با تجمل‌گرایی در سیره امام رضا علیه‌السلام

احد داوری | سه شنبه, ۵ دی ۱۳۹۶، ۰۳:۴۰ ب.ظ | ۰ نظر

این مقاله با همکاری دانشجوی محترم آقای وحید بی آزار از دانشجویان دانشکده علوم قرآنی مراغه تدوین شده است و از مقالات برگزیده همایش  علمی پژوهشی گفتمان خانواده در فرهنگ رضوی از برنامه های جشنواره بین المللی امام رضا علیه السلام است.

چکیده

گرایش به زیبایی و جمال دوستی یک امر فطری در بشر هست و مسئله تجمل و تجمل گرایی از دیرهنگام مورد توجه ملت‌های گوناگون از جمله مسلمانان بوده است، زندگانی امام رضا علیه‌السلام نیز از این قاعده مستثنا نیست به‌گونه‌ای که آن حضرت در مواردی به زینت و تزیین سفارش نموده‌اند و افراط و تفریط در تجمل را مورد نکوهش قرار داده اند. پژوهشی که انجام گرفته به روش توصیفی تحلیلی سعی دارد تا تجمل به شکل مثبت و منفی را از هم تفکیک کرده و شکل نادرست آن را تبیین نماید، لذا ضمن بررسی معنای لغوی و اصطلاحی «تجمل»، به ذکر مصادیق از آراستگی به عنوان گونه‌ی مثبت تجمل پرداخته و مواردی در سیره امام رضا علیه السلام را ذکر کرده است؛ از جمله تشویق به آراستگی، آراستگی به هنگام دیدار دیگران، استفاده از عطر، سفارش به استفاده از انگشتر عقیق، سفارش به سرمه کشیدن و خضاب کردن. آنگاه نویسندگان در بررسی تجمل گرایی افراطی در اندیشه رضوی موارد زیر را مهم ترین راه مقابله با تجمل گرایی عنوان کرده اند: تشویق به ساده زیستی در سیره‌ی رضوی، نکوهش تجمل‌گرایی، تشویق به اعتدال و میانه‌روی، توجه به اصل مساوات و برابرى، ‏توجه به اصل عدم وابستگی به دنیا، عدم فخرفروشی، عدم حسادت در زندگی، عدم تاثیرپذیری از امت‌های دیگر، راضی بودن به رضای پروردگار، توجه به هدف خلقت انسان، مشارکت در امور خیر و توجه به نیازمندان و یاد معاد.

 واژگان کلیدی: تجمل‌گرایی، زینت، آراستگی، میانه روی، مقابله، امام رضا علیه‌السلام.

دریافت متن کامل مقاله

  • احد داوری

مقاله مشترک با دانشجوی محترم خانم جهاندیده

چکیده:

قرآن‌کریم اعجاز الهی وبرترین کتاب هدایت می باشد. ائمه علیهم‌السلام نیز هم‌ثقل قرآن، و مبیّن آیات آن می‌باشند؛ که باید دستِ بشریت را گرفته و بانور قرآن آنهارا به سر‌منزل کمال رهنمون شوند. امام رضا علیه‌السلام نیز، هدایتگری توسط آیات قرآن را در همه ابعاد زندگی بشر، در بسیاری از احادیث خود به نمایش گذاردند. در این مقاله تلاش شد با استفاده از روش توصیفی-تحلیلی، احادیث امام رضا علیه‌السلام مورد باز‌اندیشی قرار گیرد، تا کاربرد آیات‌ قرآن در کلام ایشان بیش از پیش تبیین گردد. امام علیه‌السلام عظمت قرآن را تبیین نموده و ارزش نهادن به آن را مهم شمردند. ایشان شبهات و بدعتهای پیرامون قرآن را جواب داده، و به تفسیر آیات، تبیین حقایق و بیان نکات فقهی پرداخته، در بسیاری از بیانات خود به آیات استشهاد نموده، مسائل مهم را توسط قرآن حل کرده و مفاهیم آن را در همه ابعاد زندگی خود جاری نمودند.

کلیدواژگان: عظمت و ارزش قرآن، تفسیر قرآن، استشهاد به آیات، پاسخگویی قرآن، امام رضا علیه السلام.

دریافت نسخه ورد و دریافت نسخه پی دی اف

  • احد داوری

مقاله مشترک با دانشجوی محترم خانم جهاندیده

چکیده:

خانواده یک واحد کوچک اجتماعی می باشد که حفظ این نهاد، هم باعث دوام جامعه و هم عامل رشد، بالندگی و به کمال رسیدن آن می باشد؛ پس باید مبانی تحکیمِ این نهادِ انسانیِ مقدس بیش از پیش مورد مطالعه قرار گیرد؛ و از آنجا که آموزه های اسلام، خصوصا سیره ائمه علیهم السلام از غنی ترین منابع برای این مطالعات می باشد؛ از این روی باید عوامل استحکام و سعادت خانواده با مراجعه به آموزه های این بزرگواران بازشناسی شود. در این مقاله تلاش شده است تا با روش توصیف و تحلیلِ روایات، مبانی استحکام بنیان خانواده، با استفاده از آموزه های انسان ساز امام علی بن موسی الرضا علیه السلام مورد بررسی قرار گیرد. در احادیث و روایات آن حضرت، عفت، عمل به آموزه های اسلامی، محبت، احترام و ... جزء مهمترین عوامل و مبانی تحکیم بنیان خانواده می باشند.

کلید واژگان:خانواده، تحکیم نهاد خانواده، مبانی تحکیم، عمل به آموزه های اسلام،امام رضا علیه السلام.

 دریافت نسخه ورد و دریافت نسخه پی دی اف

  • احد داوری

چکیده

آرامش، انسان دوستی، مهربانی و ایمان به پروردگار از جمله اهداف بلند قرآن کریم در تبیین هدف از تشکیل خانواده است که اعضای آن می توانند در رسیدن همدیگر به کمال حقیقی، یاری رسان باشند؛ لذا سفارش هایی از سوی ائمه معصوم علیهم السلام جهت تکمیل ارتباط میان اعضای خانواده ارائه شده است که مهم ترین آنها صله میان اعضای خانواده است و برای تشویق به انجام آن برخی ثمرات صله رحم در روایات دیده می شود که تبیین آنها در روایات رضوی، با توجه به شرایط خاص زندانی امام رضا علیه السلام دارای اهمیت می باشد. بر این اساس نویسنده به بررسی ثمرات صله رحم در اندیشه رضوی پرداخته است و برای نیل به این مقصود، پس از مفهوم شناسی، مهم ترین برکات صله رحم در فرهنگ رضوی را با توجه به تتبع در احادیث موجود در موارد زیر احصا کرده است: زیاد شدن ایمان، زیاد شدن اموال، طول عمر، جلب محبت خانواده، دوستی خدا و بهشت.

واژه های کلیدی: خانواده، صله ارحام، ثمرات، امام رضا علیه ­السلام.

متن مقاله «آثار و برکات صله رحم در توانمندسازی خانواده در فرهنگ رضوی»

  • احد داوری

نقش خویشاوندان در تحکیم خانواده در آموزه های رضوی

احد داوری | جمعه, ۷ خرداد ۱۳۹۵، ۱۲:۲۶ ب.ظ | ۰ نظر

چکیده:

تأثیر خانواده در موفقیت هر فردی انکار ناپذیر است و این موفقیت زمانی دوام می یابد که خانواده دارای استحکام مطلوبی باشد، لذا شناخت عوامل تحکیم خانواده نیز دارای اهمیت است؛ بویژه اگر این شناخت از افق فرابشری صورت گیرد؛ البته بررسی مسأله از دیدگاه امام رضا علیه السلام با توجه به شرایط خاص فرهنگی، اجتماعی و سیاسی عصر آن حضرت اهمیت خاصی خواهد داشت. در این مجال با محور قرار دادن گفتار و رفتار امام رضا علیه السلام به تبیین ارتباط با خویشاوندان به عنوان یکی از عوامل موثر در تحکیم روابط خانوادگی پرداخته شده و با ذکر چگونگی تأثیر این ارتباط در تحکیم نهاد خانواده، راهکارهای استحکام روابط خانوادگی بنابر آموزه های رضوی در موارد زیر برشمره شده است: حسن خلق، صله رحم، نیکی به والدین، تربیت فراگیر فرزندان، رعایت حقوق اقتصادی خانواده و الگو گیری از خانواده نمونه اهل بیت علیهم السلام.

واژگان کلیدی: ارتباط، صله رحم، تحکیم خانواده، راهکارهای استحکام روابط خانوادگی، امام رضا علیه­ السلام

 متن مقاله «نقش خویشاوندان در تحکیم خانواده در آموزه های رضوی»

  • احد داوری

روابط خویشاوندی در حدیث رضوی

احد داوری | جمعه, ۷ خرداد ۱۳۹۵، ۱۲:۲۰ ب.ظ | ۰ نظر

چکیده:

بررسی روابط خویشاوندان از نگاه امام رضا علیه ­السلام با توجه به شرایط فرهنگی، اجتماعی و سیاسی عصر زندگی آن حضرت دارای اهمیت خاصی می باشد، بر این اساس نویسنده به بررسی روابط میان بستگان در گفتار و رفتار رضوی پرداخته است، بدین منظور پس از ذکر مفهوم خویشاوند و بیان واژه های معادل آن در ادبیات قرآنی، مهم ­ترین ثمرات رابطه با خـویشاوندان را در اندیشه رضوی بر شمرده و پیامد­های قطع ارتباط با بستگان را از نگاه امام رضا علیه السلام مورد بررسی قرار داده و مهم ترین حقوق خویشاوندان را در مقابل والدین، فرزندان و سایر خویشان ذکر کرده است و در پایان به این نکته اشاره دارد که امام رضا علیه السلام از هر فرصتی برای معرفی عترت پیامبر به عنوان خویشاوندان نزدیک آن حضرت و جانشینان بر حق وی، همچنین شناساندن آنها به عنوان خانواده الگو در سبک زندگی اسلامی استفاده کرده است.

واژگان کلیدی: ارتباط، خویشاوندان، حقوق خویشاوندان، امام رضا علیه­ السلام، اهل بیت علیهم­ السلام

 متن مقاله «روابط خویشاوندی در حدیث رضوی»

  • احد داوری

دفع بلا با زکریا بن آدم از اصحاب خاص امام رضا علیه السلام

احد داوری | پنجشنبه, ۹ ارديبهشت ۱۳۹۵، ۰۵:۱۱ ب.ظ | ۰ نظر

از جمله شیفتگان امام رضا علیه السلام «زکریا بن آدم» است که گاهی تا صبح به خلوت با امام می پرداخت، از جمله در روایتی آمده است: عَنْ زَکَرِیَّا بْنِ‏ آدَمَ‏ قَالَ‏ دَخَلْتُ عَلَى الرِّضَا علیه السلام مِنْ أَوَّلِ اللَّیْلِ فِی حِدْثَانِ مَا مَاتَ أَبُو جَرِیرٍ رَحِمَهُ اللَّهُ فَسَأَلَنِی عَنْهُ وَ تَرَحَّمَ عَلَیْهِ وَ لَمْ یَزَلْ یُحَدِّثُنِی وَ أُحَدِّثُهُ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ ثُمَّ قَامَ وَ صَلَّى صَلَاةَ الْفَجْر (مفید، الاختصاص، ص 86)؛ زکریا بن آدم گفت: خدمت حضرت رضا علیه السّلام از سر شب در حدثان رسیدم ابو جویر رحمه اللَّه نمرده بود از من راجع به او سؤال کرد و دعا برایش نمود پیوسته با هم صحبت می کردیم تا اذان صبح شد آنگاه از جای حرکت کرده نماز صبح را خواند.


زکریا در مقام علمی به مرحله ای می رسد که امام رضا علیه السلام مردم را در مسائل دینی به وی ارجاع می دهد: علی بن مسیب نقل کرده است که به حضرت رضا عرض کردم فاصله بین من و شما خیلی زیاد است نمی توانم همیشه خدمتتان برسم از چه کسی مسائل و دستورات دین را فراگیرم/ فرمود: از زکریا بن آدم قمی که مورد اعتماد دین و دنیا است. ابن مسیب گفت پس از بازگشت خدمت زکریا بن آدم رسیدم و هر چه احتیاج داشتم از او می پرسیدم. (مفید، الاختصاص، ص 87)


زکریا را می توان جزء خواص مخصوص ائمه علیهم السلام دانست به طوری که امام جواد علیه السلام نیز در باره او چنین می فرماید: خدا او را از هنگام تولد و روز مرگ و روزی که مبعوث می‏شود بیامرزد در طول زندگی عارف بحق و پایدار بود و در این راه تحمل ناراحتیها نمود و وظیفه خویش را در راه خدا و پیغمبر انجام داد بدون اینکه کوتاهی و یا پیمان‏شکنی کند، خداوند پاداش نیت و کوشش او را بدهد. (طوسی، الغیبة، ص348)


 مقام ایشان در نزد امام تا حدی بود که امام او را باعث دفع بلای اهل قم می دانست: از زبان خود زکریا بشنویم که می گوید: به حضرت رضا علیه السّلام عرض کردم مایلم از میان فامیل و خویشاوندان خود خارج شوم مردم نادان زیاد شده ‏اند. فرمود: این کار را نکن بلا از اهل قم بواسطه تو دفع می‏شود همان طوری که از اهالی بغداد بواسطه حضرت موسی بن جعفر علیه السّلام دفع می‏شود.؛ عَنْ زَکَرِیَّا بْنِ آدَمَ قَالَ‏ قُلْتُ لِلرِّضَا علیه السلام إِنِّی أُرِیدُ الْخُرُوجَ عَنْ أَهْلِ بَیْتِی فَقَدْ کَثُرَ السُّفَهَاءُ فَقَالَ لَا تَفْعَلْ فَإِنَّ أَهْلَ قُمَّ یُدْفَعُ عَنْهُمْ بِکَ کَمَا یُدْفَعُ عَنْ أَهْلِ بَغْدَادَ بِأَبِی الْحَسَنِ علیه السلام‏  (مفید، الاختصاص، ص 87)

منابع:
طوسی، محمد بن حسن (1411ق)، الغیبة، قم: دارالمعارف الاسلامیة، چاپ اول.
مفید، محمد بن محمد (1413ق)، الاختصاص، تحقیق علی اکبر غفاری و محمود محرمی زرندی، قم: المؤتمر العالمی لالفیة الشیخ المفید، چاپ اول.

  • احد داوری

نگرشی اجمالی به امام رضا علیه السلام از نگاه رجالیون اهل تسنن

احد داوری | دوشنبه, ۲۶ مرداد ۱۳۹۴، ۰۹:۵۹ ق.ظ | ۰ نظر

همزمان با ایام دهه کرامت و تبریک میلاد با سعادت حضرت فاطمه معصومه سلام الله علیها و حضرت امام رضا علیه السلام در ادامه مقاله «نگرشی اجمالی به امام رضا علیه السلام از نگاه رجالیون اهل تسنن» که با همکاری دوست عزیزم جناب آقای احمد آرخ تدوین شده است منتشر می گردد، لازم به ذکر است که مقاله  رتبه دوم هشتمین همایش ملی فضایل رضوی سیستان وبلوچستان را در سال 1393کسب کرده است.

چکیده:

بررسی شخصیت حضرت علی بن موسی الرضا علیه السلام از نگاه علمای اهل تسنن به روش توصیفی تحلیلی در این پژوهش مورد واکاوی قرار گرفته است، از این رو پس از بیان اهمیت مسأله به ذکر گونه‌های حضرت رضا علیه السلام در کتب رجالی و حدیثی اهل تسنن پرداخته شده  که عبارتند از: توجه به نسب والای حضرت رضا علیه السلام و اعتبار احادیث وی، سرور و سید بودن حضرت، راستی و صداقت امام، نقل حدیث از ایشان، عجیب و غریب بودن روایات حضرت و اعتقاد به توسل و زیارت حضرت رضا علیه‌السلام.  این نوشتار همچنین راهکارهایی برای رفع تناقض های احتمالی میان علمای اهل تسنن در برخورد با احادیث حضرت ارائه داده است.

واژگان کلیدی: حضرت رضا علیه‌السلام، مطالعات رجالی، اهل تسنن، برخورد دوگانه.

دانلود متن ورد و پی دی اف مقاله

 

  • احد داوری