امیر مومنان حضرت علی بن ابی طالب علیه السلام فرمودند:
بدانید وجود شما بهایى جز بهشت ندارد آن را به چیزى جز بهشت نفروشید.
إِنَّهُ لَیْسَ لِأَنْفُسِکُمْ ثَمَنٌ إِلَّا الْجَنَّةَ، فَلَا تَبِیعُوهَا إِلَّا بِهَا.
نهج البلاغه، حکمت 456
آورده اند که ناصرالدین شاه قاجار در ماه مبارک رمضان نامه ای به مرجع تقلید آن زمان میرزای شیرازی به این مضمون نوشت:
من وقتی روزه میگیرم از شدت گرسنگی و تشنگی عصبانی میشوم و ناخود آگاه دستور به قتل افراد بی گناه میدهم لذا جواز روزه نگرفتن مرا صادر بفرمایید!
آیت الله العظمی میرزای شیرازی در جواب ناصرالدین شاه نوشت:
بسمه تعالی
حکم خدا قابل تغییر نیست لکن حاکم قابل تغییر است اگر نمیتوانی به اعصابت مسلط شوی از مسند حکومت پایین بیا تا شخص با ایمانی در جایگاه تو قرار گیرد و خون مؤمنین بیهوده ریخته نشود.
پی نوشت: این مطلب هیچ ارتباطی به مخالفت دولت با قانون مصوب مجلس در مقابله با زیاده خواهی غربی ها ندارد. 
امام علی علیه السلام فرمودند:
اظهار بى میلى به کسى که به تو علاقه مند است سبب کاستى بهره تو در دوستى اوست
و اظهار میل به کسى که به تو بى اعتناست سبب خوارى تو خواهد بود.
زُهْدُکَ فِی رَاغِبٍ فِیکَ نُقْصَانُ حَظٍّ، وَرَغْبَتُکَ فِی زَاهِدٍ فِیکَ ذُلُّ نَفْسٍ.
نهج البلاغه حکمت 451
بعدا نوشت:
قرار بود مخاطب این مطلب افرادی باشد که بارها اظهار همبستگی به غربی ها دارند، حتی اگر آنها قاتل عزیز ترین دانشمندانشان باشند.
امام علی علیه السلام فرمودند :
آگاه باشید که یکى از بلاها فقر و تنگدستى است و بدتر از آن بیمارى جسم است و از آن بدتر بیمارى قلب (فساد اخلاق و انحراف عقیدتى) مى باشد و بهتر از صحت بدن، تقواى قلب است.
ألَا وَ إِنَّ مِنَ الْبَلَاءِ الْفَاقَةَ، وَ أَشَدُّ مِنَ الْفَاقَةِ مَرَضُ الْبَدَنِ، وَ أَشَدُّ مِنْ مَرَضِ الْبَدَنِ مَرَضُ الْقَلْبِ وَأَفْضَلُ مِنْ صِحَّةِ الْبَدَنِ تَقْوَى الْقَلْبِ.
(نهج البلاغه، حکمت 388)
حضرت امیر المومنین امام علی علیه السلام فرمودند:
هرگاه حاجتى به درگاه حق داشتى، نخست با صلوات بر پیامبر صلى الله علیه و آله شروع کن، سپس حاجت خود را بخواه زیرا خداوند، کریمتر از آن است که دو حاجت از او بخواهند، یکى را قبول و دیگرى را رد کند.
إِذَا کَانَتْ لَکَ إِلَى اللَّهِ، سُبْحَانَهُ، حَاجَةٌ فَابْدَأْ بِمَسْأَلَةِ الصَّلَاةِ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله علیه و آله، ثُمَّ سَلْ حَاجَتَکَ؛ فَإِنَّ اللَّهَ أَکْرَمُ مِنْ أَنْ یُسْأَلَ حَاجَتَیْنِ، فَیَقْضِیَ إِحْدَاهُمَا وَیَمْنَعَ الْأُخْرَى.
(نهج البلاغه حکمت 361)
امام علی علیه السلام فرمودند:
انسان باایمان ساعات شبانه روز خود را به سه بخش تقسیم مى کند:
قسمتى را صرف مناجات با پروردگارش مى کند
و قسمت دیگرى را براى ترمیم معاش و کسب و کار زندگى قرار مى دهد
و قسمت سوم را براى بهره گیرى از لذات حلال و دلپسند مى گذارد
و سزاوار نیست که انسان عاقل حرکتش جز در سه چیز باشد: مرمت معاش، گامى در راه معاد و لذت در غیر حرام.
لِلْمُؤْمِنِ ثَلَاثُ سَاعَاتٍ: فَسَاعَةٌ یُنَاجِی فِیهَا رَبَّهُ، وَسَاعَةٌ یَرُمُّ مَعَاشَهُ، وَسَاعَةٌ یُخَلِّی بَیْنَ نَفْسِهِ وَ بَیْنَ لَذَّتِها فِیَما یَحِلُّ وَ یَجْمُلُ. وَلَیْسَ لِلْعَاقِلِ أَنْ یَکُونَ شَاخِصاً إِلَّا فِی ثَلَاثٍ: مَرَمَّةٍ لِمَعَاشٍ، أَوْ خُطْوَةٍ فِی مَعَادٍ، أَوْ لَذَّةٍ فِی غَیْرِ مُحَرَّمٍ.
نهج البلاغه، حکمت 390
امام صادق علیه السلام فرمودند:
چقدر براى مؤمن زشت است که علاقه به چیزى پیدا کند که باعث ذلت او گردد.
عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ علیه السلام، قَالَ: «مَا أَقْبَحَ بِالْمُؤْمِنِ أَنْ تَکُونَ لَهُ رَغْبَةٌ تُذِلُّهُ».
(الکافی چاپ دارالحدیث) ؛ ج3 ؛ ص778
امام علی علیه صلوات الله فرمود:
دنیا دو روز است: روزى به سود توست و روزى به زیان تو. در آن روز که به سود توست مست و مغرور مباش و آن روز که به زیان توست صابر و شکیبا باش.
الدَّهْرُ یَوْمَانِ: یَوْمٌ لَکَ، وَیَوْمٌ عَلَیْکَ؛ فَإِذَا کَانَ لَکَ فَلَا تَبْطَرْ، وَإِذَا کَانَ عَلَیْکَ فَاصْبِرْ!
نهج البلاغه، حکمت 396
امام حسن عسکری علیه السلام می فرمایند:
پارساترین مردم کسى است که در موارد شبهه توقف کند (و آنجا که حق روشن نیست دست به اقدام نزند)
عابدترین مردم کسى است که ترک واجب نکند،
زاهدترین مردم کسى است که از حرام بگذرد،
کوشاترین مردم کسى است که گناه را وانهد. (تحف العقول ترجمه جنتی ص 785)
وَ قَالَ علیه السلام: أَوْرَعُ النَّاسِ مَنْ وَقَفَ عِنْدَ الشُّبْهَةِ أَعْبَدُ النَّاسِ مَنْ أَقَامَ عَلَى الْفَرَائِضِ أَزْهَدُ النَّاسِ مَنْ تَرَکَ الْحَرَامَ أَشَدُّ النَّاسِ اجْتِهَاداً مَنْ تَرَکَ الذُّنُوبَ.
سردار شهید طهرانی مقدم:
فقط انسانهای ضعیف به اندازه امکاناتشان کار میکنند.
نقل است که شیخ بهایی گفته است:
«غَلَبتُ کُلَّ ذِی فُنونٍ وَغَلَبنِى ذو فَنّ واحِدٍ»
بر تمام دانشمندانى که مثل من در علوم مختلفى کار کرده بودند غلبه کردم اما دانشمندى که تنها در یک علم فعالیت داشت بر من غلبه نمود.
پیام امام، ج 15 ص 286
مطلبی در باره تاثیر پراکنده کاری در عدم موفقیت از امیرمومنان علی بن ابی طالب علیه السلام منتشر شد (اینجا). در تکمیل آن مطلب، حدیثی از امام صادق علیه السلام نقل می گردد که از زاویه ای دیگر، به تخصص گرایی تاکید می کنند؛ آن حضرت خطاب به فضیل بن یسار از یارانش می فرمایند:
«یَا فُضَیْلَ بْنَ یَسَارٍ، إِنَّهُ مَنْ کَانَ هَمُّهُ هَمّاً وَاحِداً، کَفَاهُ اللَّهُ هَمَّهُ».
ای فضیل؛ کسى که یک هدف داشته باشد خداوند او را براى رسیدن به هدفش کمک مى کند.
کافی چاپ دار الحدیث، ج3 ص 621
مَنْ أَوْمَأَ إِلَى مُتَفَاوِتِ خَذَلَتْهُ الْحِیَلُ.
نهج البللاغه، حکمت 403
امام علی علیه السلام فرمودند:
کسى که به کارهاى مختلف بپردازد نقشه ها و تدبیرهایش به جایى نمى رسد.
راستش قبل از ازدواج می گفتم: «با آدم کور و شل ازدواج می کنم ولی به ازدواج با آدم کچل تن نمی دم». دوستانم گفتند: اگر بعدها کچل شد چی؟» می گفتم: «اگه پشت سر پدر و عموهای دوماد رو نگاه کنی متوجه می شی».
با دلی که از من برد، کم مویی اش را ندیدم. سر این قصه همیشه یاد غاده، همسر شهید چمران می افتم. باورم نمی شد، می خندیدم که این بلوف را زده، مگر می شود کسی کچلی شوهرش را نبیند؟!
جالب اینجا بود که ریالی هم پول نداشت. هزینه کاشتن مو، شش میلیون تومان می شد. بعد که شامپو و یک مشت خرت و پرت هایش را هم خرید، شد هفت میلیون تومان. گفتم: «از کجا می خوای این همه پول رو بیاری؟» گفت: به مامانم می گم پول رو که گرفتم یا مو می کارم یا به یه زخمی می زنم»!
می گفت: «می رم مو می کارم، بعد به همه می گم تو دوست داشتی»
گفتم: توپ رو بنداز توی زمین من، ولی به شرط حق السکوت!»
گفتم: «باید من رو توی ثواب هایی که داری می ری شریک کنی. سورریه، کاظمین و بیابان هایی که می رفتی برای آموزش.» خندید که «همین؟ اینا که چه بخوای چه نخوای، همش مال توئه».
وسط ماموریت هایش بود که مو کاشت.
کتاب قصه دلبری (شهید محمد حسین محمد خانی) به روایت مرجان در علی همسر شهید؛ به قلم محمد علی جعفری، تهران، انتشارات روایت فتح، چاپ بیست و ششم، 1398، صفحه 75
