مطالعات دانشجویی

مطالبی از قرآن و احادیث، نکاتی از سیره بزرگان و مقالات شخصی

مطالعات دانشجویی

مطالبی از قرآن و احادیث، نکاتی از سیره بزرگان و مقالات شخصی

سلام خوش آمدید

 

قرآن کریم وقتی می خواهد تعبیر «عبد» را نسبت به سایر انبیا به کار ببرد همراه با ذکرنام آنها بکار می برد مثلاً می فرماید:

واذکر عبادنا إبراهیم واسحاق ویعقوب أولی الأیدی والأبصار[ص: 45]

یا می فرماید: «یاد کن بنده ما داود را»[ص:17].

«یاد کن بنده ما ایوب را»[ص: 415].

«بنده ما نوح را تکذیب کردند»[قمر: 9] و...

ولی پیامبر خاتم را بدون نام یاد می کند، عبد مطلق، به آن فرد کامل انصراف دارد: (تبارک الذی نزّل الفرقان علی عبده لیکون للعالمین نذیراً)[فرقان: 1]

 

... وقتی عبد مطلق گفته می شود، عبد کامل به ذهن می آید و آن رسول خداست. می فرماید: خدایی متبارک است که فرقان را بر بنده اش نازل کرد. نه قبل از کلمه «عبد» نام مبارک پیغمبر را می برد و نه بعد از آن، تا بگوییم نام آن حضرت (صلی الله علیه و آله و سلم) محذوف به قرینه است؛ و نیز نمی گوید «عبدنا»: بنده ما، که ناظر به کثرت باشد، بلکه می فرماید: (عَبْدِه) که ناظر به مقام وحدت است، این کلمه از «عبد الله» نیز بالاتر است، زیرا این عبودیت، حاکی از هویت مطلقه است که بالاتر از مقام الوهیت است.

 

منبع: سیره رسول اکرم(ص) در قرآن، آیت الله جوادی آملی جلد 8 صفحه 26 و 27

 

  • ۰ نظر
  • ۲۰ اسفند ۹۹ ، ۲۲:۰۶
  • احد داوری

 

استاد فاطمی نیا:

اینکه به امام کاظم (ع) باب الحوائج میگویند ، فقط مختص ما شیعیان نیست ، بلکه قدمای اهل تسنن هم به این مطلب قائل هستند.

در جلد اول تاریخ بغداد از قول یکی از بزرگان حنبلی می نویسد : « هرگز نشد که مشکلی برای ما پیش آید و در کنار قبر موسی بن جعفر حاضر شوم و این مشکل برایم حل نشود».

 

-----------------------------------

پی نوشت:

قال أنبأنا أحمد بن جعفر بن حمدان القطیعی قال سمعت الحسن بن إبراهیم أبا علی الخلال یقول ما همنی أمر فقصدت قبر موسى بن جعفر فتوسلت به الا سهل الله تعالى لی ما أحب. (تاریخ بغداد؛ خطیب بغدادی، چاپ دار الکتب العلمیه بیروت، ج 1  ، ص 133 )

  • ۰ نظر
  • ۱۸ اسفند ۹۹ ، ۲۲:۲۲
  • احد داوری

 

بخشی از دیدار صمیمی مقام معظم رهبری با برادر قدیمی و عزیز خود که نکات جالب دارد:

 

 حضرت آقا (ارواحنا فداه): ... بنده هم به سهم خودم قدر  جناب آقای مصباح را می‌دانم. واقعاً می‌دانم که ایشان چه وزنه‌ای هستند در کشور و در اسلام؛ و حقاً و انصافاً ما امروز نظیر ایشان را، حالا به این تعبیر بگوییم، خیلی نادر، نظیر جناب آقای مصباح ممکن است که وجود داشته باشد. با این  غزارت علمی و عمق علمی و احاطه و وسعت، و با این آگاهی و بینش، و با این صفا. این سه جهت در ایشان جمع است: هم علم هست، هم بصیرت به معنای حقیقی کلمه هست، و هم صفا هست؛ این سه تا با همدیگر جمع شدنش خیلی ارزشمند است و خدای متعال وجود ایشان را برای ما، برای انقلاب نگه دارد ان‌شاء‌الله و محفوظ بدارد، وجود ایشان را سالم بدارد که بتوانند همه از برکات ایشان استفاده بکنند، و خداوند کسان ایشان، آقازاده‌های محترم‌شان، داماد محترمشان، همسر محترمشان، و اولاد ایشان را، دیگر عروس‌ها، دامادها، همه را ان‌شاء‌الله خدای متعال مشمول رحمت و لطف و هدایت خودش قرار بدهد .

...

 

حضرت آقا (ارواحنا فداه): جناب‌عالی درس و بحث دارید؟

علامه مصباح: درس و بحث را ما خیلی وقت است که تعطیل کرده‌ایم.

حضرت آقا (ارواحنا فداه): عجب!

علامه مصباح: ]فقط[ بحث‌های خیلی مختصری

...

آقای محمدی عراقی: درس اخلاق در دفتر حضرت‌عالی، ماه مبارک رمضان را هر شب ]دارند[

حضرت آقا (ارواحنا فداه): بله؛ هرچه از آنها که پخش شده من گوش کردم؛ واقعا انسان استفاده می‌کند. یک وقتی به ایشان عرض کردم من، چندسال پیش از این، ماه رمضان عصرها ]تلویزیون[ پخش می‌کرد؛ من غالباً گوش می‌کردم و بهره می‌بردم، استفاده می‌کردم.

 

 علامه مصباح: از طرف همه آقایان و خانم‌ها از این‌که بزرگواری فرمودید و گوشه‌ی چشمی به ما فرمودید، صمیمانه تشکر می‌کنم و صادقانه عرض می‌کنم، ما راضی به زحمت نبودیم و این کمال افتخار ما است که گوشه‌ی چشمی به این مجموعه داشته باشید و مشمول دعاهایتان قرار بگیریم، ان‌شاء‌الله.

حضرت آقا (ارواحنا فداه): وظیفه ما بود و فرصتی بود، و هست برای ما. خب؛ اگر اجازه بفرمایید، مرخص بشویم.

 

 آیت الله مصباح یزدی

 

بخشی از دیدار مورخه 20 بهمن 1389  (کلیک کنید)

 

  • ۰ نظر
  • ۰۷ اسفند ۹۹ ، ۲۲:۱۹
  • احد داوری

 

یا علی نام تو بردم نه غمی ماند و نه همّی
بـابـی انـت و امـّی
گوئیا هیچ نه همی به دلم بوده نه غمّی
بـابـی انـت و امّـی
تو که از مرگ و حیات این همه فخری و مبـاهات
علی ای قبله حاجات
گوئی آن دزد شقی، تیغ نیالوده به سمّــی
بـابـی انـت و امّـی
گوئی آن فاجعه دشت بـلا هیچ نبوده است
در این غم نگشوده است

 

شعر از مرحوم استاد شهریار

برای دریافت شعر کامل با صدای مرحوم شهریار کلیک کنید

 

 

  • ۰ نظر
  • ۰۶ اسفند ۹۹ ، ۲۳:۰۲
  • احد داوری

آیت الله مصباح یزدی

  • احد داوری

 

حسن بن مسعود  می گوید:

خدمت حضرت ابى الحسن على بن محمد علیه السّلام آمدم، در حالى که انگشتم خراشیده بود و سوارى به من برخورد کرده و شانه ام را آزرده بود و به کشاکش و ازدحامى گرفتار شده بودم که پاره اى جامه هایم دریده شده بود، گفتم: وه چه روز شومى! خدا شرّت را از من بگرداند.

 

امام علیه السّلام فرمود: اى حسن، تو هم که نزد ما رفت و آمد دارى، گناه خود را بر گردن دیگرى مى اندازی که گناهى ندارد؟

 

حسن گوید: من به سر عقل آمدم و دانستم که خطا کردم، گفتم: اى سرورم، از خداوند آمرزش می خواهم.

فرمود: اى حسن، روزها چه گناهی دارند که چون شما به سزاى اعمالتان می رسید آنها را شوم می شمارید؟

 گفتم: اى پسر رسول خدا، من از این به بعد همواره از خدا آمرزش طلبم و استغفر اللَّه گویم و این توبه من باشد که دیگر تکرار نکنم.

 

امام علیه السّلام فرمود: به خدا (این دشنام ها) به شما سود نمی رساند؛ بلکه خداوند به سبب نکوهش بی گناهی (یعنی نکوهش روزگار) شما را کیفر می دهد.

اى حسن، آیا نمى دانى که پاداش دهنده و کیفرکننده و سزا دهنده به اعمال در دنیا و آخرت فقط خداست.

عرض کردم: بلى، اى سرور من!

 امام علیه السّلام فرمود: پس هرگز بر خلاف این اعتقاد و یقین مرو و براى روزها شأن و اثرى در حکم خداوند قائل نشو.

گفتم: به چشم، سرورم.

 

**********

وَ قَالَ الْحَسَنُ بْنُ مَسْعُودٍ  دَخَلْتُ عَلَى أَبِی الْحَسَنِ عَلِیِّ بْنِ مُحَمَّدٍ علیه السلام وَ قَدْ نُکِبَتْ إِصْبَعِی   وَ تَلَقَّانِی رَاکِبٌ وَ صَدَمَ کَتِفِی وَ دَخَلْتُ فِی زَحْمَةٍ  فَخَرَقُوا عَلَیَّ بَعْضَ ثِیَابِی فَقُلْتُ کَفَانِی اللَّهُ شَرَّکَ مِنْ یَوْمٍ فَمَا أَیْشَمَکَ   فَقَالَ علیه السلام لِی یَا حَسَنُ هَذَا وَ أَنْتَ تَغْشَانَا  تَرْمِی بِذَنْبِکَ مَنْ لَا ذَنْبَ لَهُ قَالَ الْحَسَنُ فَأَثَاب إِلَیَّ عَقْلِی وَ تَبَیَّنْتُ خَطَئِی فَقُلْتُ یَا مَوْلَایَ أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ فَقَالَ یَا حُسْنُ مَا ذَنْبُ الْأَیَّامِ حَتَّى صِرْتُمْ تَتَشَأَّمُونَ بِهَا إِذَا جُوزِیتُمْ بِأَعْمَالِکُمْ فِیهَا قَالَ الْحَسَنُ أَنَا أَسْتَغْفِرُ اللَّهَ أَبَداً وَ هِیَ تَوْبَتِی یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ قَالَ علیه السلام وَ اللَّهِ مَا یَنْفَعُکُمْ وَ لَکِنَّ اللَّهَ یُعَاقِبُکُمْ بِذَمِّهَا عَلَى مَا لَا ذَمَّ عَلَیْهَا فِیهِ أَ مَا عَلِمْتَ یَا حَسَنُ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْمُثِیبُ وَ الْمُعَاقِبُ وَ الْمُجَازِی بِالْأَعْمَالِ عَاجِلًا وَ آجِلًا قُلْتُ بَلَى یَا مَوْلَایَ قَالَ ع لَا تَعُدْ وَ لَا تَجْعَلْ لِلْأَیَّامِ صُنْعاً فِی حُکْمِ اللَّهِ قَالَ الْحَسَنُ بَلَى یَا مَوْلَایَ.

تحف العقول صفحه 482 و 483؛ ترجمه (رهاورد خرد) صفحه 502 با ویرایش

 

نکته: این جمله «تو هم که نزد ما رفت و آمد دارى ...» نشان می دهد که امام از شیعیان انتظار خاصی دارند ...

  • احد داوری

 

امروز نگرانی دشمن از انقلاب علمی‌ ای است که ذیل انقلاب اسلامی شکل گرفته است. این  انقلاب علمی یعنی قیام دانشمندان با ایمان در برابر انحصار وانحراف علم. این یک انقلاب علمی در سطح جهان است که کسانی نه تطمیع می‌شوند و نه می‌ترسند. این همان موضوعی است که در بیانیه گام دوم انقلاب رهبر معظّم انقلاب بر روی آن تأکید می‌کنند و می‌فرمایند که امروز سنگ بنای یک انقلاب علمی ایجاد شده است.

 

شهیدان ما یک انقلاب در علم ایجاد کردند و به علم یک بُعد جدید بخشیدند و آن، جهت الهی است که علم را در جهت منافع ملت‌های مستضعف پیش می‌برد نه مستکبران. شهدای هسته‌ای ما این انقلاب علمی را ذیل انقلاب اسلامی رقم زدند.

 

دانشمندانی مثل فخری‌زاده، شهریاری، رضایی‌نژاد، علیمحمّدی و احمدی روشن ایستادند و نترسیدند و علم را جهت دادند. علم را در جهت و مسیر  متعالی برای بشریت قرار دادند، در جهت منافع ملت‌های محروم نه یک مشت مستکبر قلدری که از هیچ جنایتی ابا ندارند.

 

(بخشی از سخنرانی دکتر سعید جلیلی در وبینار بسیج اساتید دانشگاه های کشور)

 

  • احد داوری

 

کشور مترقى این است که افرادش مترقى باشند. فرد مترقى آن است که وظیفه‏ شناس باشد، وظایف اداریش، وظایف الهیش. اگر انسان وظیفه‏ شناس شد، یک انسان مترقی است؛ یک انسان عادل است. (امام خمینی رحمة الله علیه)

 

صحیفه امام، ج‏9، ص: 17

 

 نکته: یک دوره خواندن صحیفه امام برای ما نیاز است تا جهت زندگی و مسیر جدیدی آغاز کنیم... ان شاء الله

 

  • احد داوری

 

امروز ضد انقلاب‏ کسى‏ است که آن کارى که مشغول هست، در آن کار سستى کند، در آن کار بیکارى کند یا وادار کند اشخاصى را که آنها کم کارى کنند، از زیر بار شانه خالى کنند که این ضربه ‏اى است به کشور خودشان....

 

اگر یک ملتى نخواهد آسیب ببیند باید این ملت اولًا با هم متحد باشد،

 و ثانیاً در هر کارى که اشتغال دارد او را خوب انجام بدهد.

 

... براى ما ننگ است که در ارزاقمان دستمان را پیش امریکا دراز بکنیم. ما باید جدیت کنیم. خداوند به ما، هم زمین داده، هم آب داده است و هم برکات آسمانى هست. باید کار کنیم تا خودکفا باشیم. بلکه ان شاء اللَّه صادرات هم داشته باشیم. شما برادرها الآن عبادتتان این است که کار بکنید. این عبادت است. همان طورى که فرض کنید آمدن به زیارت حضرت معصومه- سلام اللَّه علیها- عبادتى است، کار کردن هم یک عبادتى است و شاید از بسیارى از مستحبات بالاتر باشد.

 

بخشی از سخنرانی امام خمینی (رحمة الله علیه) در جمع کارکنان ذوب آهن اصفهان مورخه 12 دی ماه 1358

صحیفه امام ج 12 ص 1 و 2

 

  • احد داوری

 

در اُسوه قرار دادن آن بانو [حضرت زهرا علیها السلام] فرقی بین زن و مرد نیست؛ یعنی مردانِ سالکِ کوی وَلا موظف اند به آن حضرت (علیهاالسلام) اقتدا نمایند چنان که زنان سالک کوی صفا مکلف اند به حضرت امیر المؤمنین(علیه السلام) تأسّی نمایند؛ زیرا بسیاری از وظایف دینی مشترک بین زن و مرد است که مهم ترین آن ها را عقائد، علوم، فضایل نفسانی تشکیل می دهد و در وظایف اختصاصی نیز هر کدام از آن دو معصوم، همتایِ هم دستورهای لازم داده اند.

 

 درباره حضرت زهرا (علیهاالسلام) سخن گفتن سَهل و ممتنع است، سُهولتش برای فراوانی فضیلت است و امتناع و صعوبت آن برای عمق و ژرفای غیر قابل غوص و شنای آن می باشد.

 

منبع: سروش هدایت، آیت الله جوادی آملی، ج 1 ص 226 و 227

  • احد داوری

 

هیچ کس تا به امروز، با اگر و اما و شاید به خواسته هایش نرسیده است
 
اگر واقعا خواهان موفقیت هستید باید سلطان «بایدها» باشید، نه بنده «شایدها».

 

  • احد داوری

 

امّ‏ البنین‏ مادر حضرت ابا الفضل «علیه السلام» و همسر امیر المؤمنین پس از شهادت حضرت فاطمه بود که به معرّفى عقیل، برادر حضرت امیر، به همسرى على « علیه السلام » در آمد. نامش «فاطمه بنت حزام»، از قبیله «بنى کلاب» و خواهر «لبید» شاعر بود. زنى بود با شرافت، از خانواده‏ اى ریشه ‏دار و دلاور و نسبت به فرزندان حضرت زهرا نیز بسیار مهربان بود.

 

ثمره ازدواج على « علیه السلام » با او چهار پسر بود، به نامهاى: عباس، جعفر، عبد اللّه و عثمان، که هر چهار فرزندش روز عاشورا در رکاب سید الشهدا به شهادت رسیدند.

امّ البنین، پس از شهادت فرزندانش، همه روزه به بقیع مى‏ رفت و بچه‏ هاى عباس را نیز به همراه مى‏ برد و به یاد فرزندان شهیدش مرثیه و نوحه مى‏ خواند. زنان مدینه نیز به ندبه و نوحه سوزناک او جمع مى‏ شدند و مى ‏گریستند. اشعارى هم درباره عباس سروده بود.

وقتى زنان به امّ البنین تسلیت مى‏ گفتند، مى‏ گفت دیگر مرا «امّ البنین» خطاب نکنید، چرا که امروز دیگر آن فرزندانم نیستند و شهید شده ‏اند:

 

لا تدعونّى و یک امّ البنین‏

تذکّرینى بلیوث العرین‏

کانت بنون لى ادعى بهم‏

و الیوم اصبحت و لا من بنین ...

 

منبع: فرهنگ عاشورا، جواد محدثى ،ص:55 و 56

 

  • احد داوری

 

[برای تکمیل شناسایی] از بی سیم چی جدا شدیم و از داخل روخانه پر آب با مشکلات فراوان به پشت مواضع دشمن رفتیم.

در آنجا مشغول بررسی اوضاع عقبه نیروهای عراقی بودیم که عناصر کمین دشمن با استفاده از دوربین دید در شب، ما را دیدند و به سوی ما آتش گشودند، به طوری که مجبور شدیم از سمت دیگری به نیروهای خودی ملحق شویم و به همین دلیل راه را گم کردیم و در میدان مین دشمن گرفتار شدیم.

 

در این درگیرری قطب نما از کار افتاد و ما سمت خودی و دشمن را نمی شناختیم ولی شهید مصطفی پژوهنده با آرامش خاصی به من گفت: «اول نماز بخوانیم که اگر شهید شدیم، بی نماز از دنیا نرفته باشیم».

 

شهید پژوهنده در همان میدان مین بدون این که کوچکترین اعتنایی به وضعیت مخاطره آمیز آن داشته باشد، در همان محل مشغول نماز شد. در آن لحظات بحرانی او به چهار جهت نماز خواند و بعد از دعا و نیایش آماده خروج از میدان شدیم و با تلاش فراوان راه را پیدا کردیم و به مواضع اولیه برگشتیم.

 

منبع: کتاب سیره شهدای دفاع مقدس ج 17 ص 72 و 73

 

  • احد داوری

 

شهید ولی الله نیکبخت بسیار متواضع بود. همه ما فکر می کریدم که او یک کارمند عادی جهاد است. بعدها فهمیدیم که او مسئول جهاد است.  [تلاش برای] بنیانگذاری سپاه و جهاد سازندگی از جمله کارهایی بود که او انجام داده بود.

 

خبرنگاران رادیو و تلویزیون و روزنامه ها همیشه سعی داشتند به نحوی با او مصاحبه کنند. وی زیر بار نمی رفت و می گفت:

«ما هنوز هیچ کاری نکرده ایم. هرگاه که توانستیم فقر و محرومیت را در منطقه از بین ببریم آن موقع شما آن را گزارش کنید. اگر الان من بگویم که فلان و فلان کار شد و فلان کار خواهد شد، اینها همه شعار است. کار نباید در حد حرف و شعار باشد، باید عملمان بیش از حرف زدنمان باشد».

 

منبع: کتاب سیره شهدای دفاع مقدس ج 17 ص 57

 

نکته: باز هم ماییم و شرمندگی از شهدا
حتی در زندگی روزمره هم زیاد شعار می دهیم (کسی که در زندگی روزمره زیاد شعار بدهد وقتی مسئول شد همین آش است و همین کاسه؛ کاری هم با سخنرانی های برخی مسئولان ندارم).

  • احد داوری
مطالعات دانشجویی


امام خامنه ای:
باید در کشور ما و در میان جامعه‌ى ما ترتیبى اتّخاذ بشود که همه‌ى آحاد مردم به‌نحوى با قرآن انس داشته باشند و مفاهیم قرآنى براى اینها مفهوم باشد و معانى قرآن را درک کنند، به قرآن مراجعه کنند؛ ولو به طور اجمال از مفاهیم قرآنى سر دربیاورند.
(8 تیر 1393)

********************

امام خامنه‌ای:
«دشمنان می خواهند یاد شهدا احیا نشود برای اینکه جاده شهادت کور بشود» (6 اسفند 1397)