مطالعات دانشجویی

مطالبی از قرآن و احادیث، نکاتی از سیره بزرگان و مقالات شخصی

مطالعات دانشجویی

مطالبی از قرآن و احادیث، نکاتی از سیره بزرگان و مقالات شخصی

سلام خوش آمدید

 

مسلمانان به مسابقات اسب دوانى و شتردوانى و تیراندازى و امثال اینها خیلى علاقه نشان مى دادند، زیرا اسلام تمرین کارهایى را که دانستن و مهارت در آنها براى سربازان ضرورت دارد سنت کرده است. بعلاوه خود رسول اکرم که رهبر جامعه اسلامى بود، عملا دراین گونه مسابقات شرکت مى کرد و این بهترین تشویق مسلمانان خصوصا جوانان براى یادگرفتن فنون سربازى بود. تا وقتى که این سنت معمول بود و پیشوایان اسلام عملا مسلمانان را در این امور تشویق مى کردند، روح شهامت و شجاعت و سربازى در جامعه اسلام محفوظ بود. رسول اکرم گاهى اسب و گاهى شتر سوار مى شد و شخصا با مسابقه دهندگان مسابقه مى داد.

 

رسول اکرم شترى داشت که به دوندگى معروف بود، با هر شترى که مسابقه داده بود برنده شده بود. کم کم این فکر در برخى ساده لوحان پیدا شد که شاید این شتر از آن جهت که به رسول اکرم تعلق دارد از همه جلو مى زند. بنابراین ممکن نیست در دنیا شترى پیدا شود که با این شتر برابرى کند.

تا آنکه روزى یک اعرابى بادیه نشین با شترش به مدینه آمد و مدعى شد حاضرم با شتر پیغمبر مسابقه بدهم. اصحاب پیغمبر با اطمینان کامل براى تماشاى این مسابقه جالب، مخصوصا از آن جهت که رسول اکرم شخصا متعهد سوارى شتر خویش شد، از شهر بیرون دویدند. رسول اکرم و اعرابى روانه شدند و از نقطه اى که قرار بود مسابقه از آنجا شروع شود شتران را به طرف تماشاچیان به حرکت درآوردند.

هیجان عجیبى در تماشاچیان پیدا شده بود. اما برخلاف انتظار مردم شتر اعرابى شتر پیغمبر را پشت سر گذاشت.

آن دسته از مسلمانان که درباره شتر پیغمبر عقاید خاصى پیدا کرده بودند، از این پیشامد بسیار ناراحت شدند؛ خیلى خلاف انتظارشان بود. قیافه هاشان درهم شد.

 

رسول اکرم به آنها فرمود: «اینکه ناراحتى ندارد، شتر من از همه شتران جلو مى افتاد، به خود بالید و مغرور شد، پیش خود گفت من بالا دست ندارم. اما سنت الهى است که روى هر دستى دستى دیگر پیدا شود، و پس از هر فرازى نشیبى برسد، و هر غرورى درهم شکسته شود.».

به این ترتیب رسول اکرم، ضمن بیان حکمتى آموزنده، آنها را به اشتباهشان واقف ساخت.

 

مجموعه آثار شهید مطهری، ج 18، ص: 403 و 404

 

  • ۰ نظر
  • ۲۱ مرداد ۹۹ ، ۰۷:۲۹
  • احد داوری

 

در توصیه های پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله و سلم به ابوذر آمده است:

 یَا أَبَا ذَرٍّ، کُنْ عَلَى عُمُرِکَ‏ أَشَحَ‏ مِنْکَ عَلَى دِرْهَمِکَ وَ دِینَارِک (امالی طوسی، ص 527)

 

ای ابوذر نسبت به عمرخود، بخیل تر از درهم و دینارت باش.

 

  • ۰ نظر
  • ۲۰ مرداد ۹۹ ، ۰۹:۰۰
  • احد داوری

 

هر کس علی علیه السلام را امام و پیشوای خود قرار دهد به دستگیره محکم الهی در دین و نفسش چنگ زده است.

منبع: تفسیر کبیر (مفاتیح الغیب) تالیف امام فخر رازی از علمای اهل تسنن، ج1 ص 182

و من اتخذ علیاً إماماً لدینه فقد استمسک بالعروة الوثقى فی دینه و نفسه 

  • ۰ نظر
  • ۱۹ مرداد ۹۹ ، ۱۰:۳۹
  • احد داوری

 

چکیده:

فریقین درپاره ای از نکات آیه اکمال اتفاق نظر دارند . نقطه اصلی اختلاف آنان در تفسیر این آیه در دو امر زمان نزول و علت نزول آیه است . این تمایز مباحث کلامی گسترده ای را بین فریقین رقم زده است . در مصادر فریقین تنها دو دسته روایت دربارة زمان نزول این آیه به چشم می خورد : نزول آن در حجه الوداع در روز عرفه و نزول آن در غدیر خم. برای جمع این دو دسته روایت ، احتمال هایی میتوان ارائه کرد .پ

 
در تمام احادیث شیعی ، اعم از روایاتی که دلالت بر نزول آیه در عرفه و یا در غدیردارند، علت نزول آیه "اعلان ولایت امام علی" ذکر شده است و در متن احادیث اهل سنت نیز که به علت نزول آیه تصریح شده ، به جز در یک حدیث ، علت نزول آیه "اعلان ولایت امام علی" است . اکثر اهل سنت که نزول آیه را در عرفه میدانند برخلاف تصریح روایات درباره علت نزول آیه ، وجوهی متعدد احتمال داده اند . این وجوه یا برهان سبر و تقسیم نقد قرار گرفته و مخدوش شده اند .

 
با اثبات علت نزول آیه درباره ولایت امام علی ، تأثیر شگرف آن در مفاد خطبه غدیر به پیامبر خدا و نیز در تفسیر آیاتی دیگر که درباره ولایت اهل بیت است ، به وضوح نمایان می شود.

 
کلیدواژه‌ها: اتمام نعمت؛ اکمال دین؛ تفسیر فریقین؛ ولایت

 

دریافت مقاله به قلم استاد نجارزادگان

 

  • ۰ نظر
  • ۱۸ مرداد ۹۹ ، ۱۱:۱۵
  • احد داوری

 

آیه «یا ایها الرسول بلغ ما انزل إلیک من ربک وإن لم تفعل فما بلغت رسالته و الله یعصمک من الناس إن الله لایهدی القوم الکافرین» شصت و هفتمین آیه از سوره مائده به آیه تبلیغ یا عصمت نامبردار است.
نقطه اصلی بحث در بین فریقین درباره این آیه، در تعیین مصداق ماموریتی است که از ناحیه خداوند بر پیامبر اکرم (ص) نازل، و ابلاغ آن همراه با لحنی تهدید گونه درخواست شده است. شیعه به اتفاق می گوید: این ماموریت، ابلاغ رسمی ولایت و پیشوایی امام علی (ع) است و این آیه یکی از ادله نصب امامت به شمار می آید و قرینه قطعی بر تعیین معنای زعامت از واژه «مولی» در حدیث غدیر است. نصوص روایی شیعه بدون هیچ اختلافی در این باره همداستان اند. شیعه در این باره با استناد به آیات دیگر قرآن و با شواهدی متعدد، این قول را استوار ساخته است. اهل سنت درباره تفسیر آیه مذکور اختلاف نظر دارند. مشهور آنان؛ مورد نزول خاصی برای آیه قائل نیستند و از این روست که تفسیر آنان از این آیه با روایاتی که درباره مورد نزول آن نقل کرده اند، یکسان نیست. دیدگاه های تفسیری اهل سنت در این زمینه با مناقشه های جدی رو به رو است.

 

دریافت متن کامل مقاله به قلم استاد نجارزادگان

 

  • ۰ نظر
  • ۱۷ مرداد ۹۹ ، ۱۲:۱۲
  • احد داوری

تفاوت اساسى دیدگاه‏هاى فریقین درباره آیات 55 و 56 سوره مائده (که به آیات ولایت نامبردارند) به موضع آنان نسبت‏ به مورد نزول این آیات درباره تصدق انگشتر در رکوع نماز به وسیله امام على - علیه السلام - وابسته است ; چه این که بیش‏تر شبهه‏ ها و نقدها درباره استدلال به این آیات بر امامت امام على - علیه السلام - نیز، ناشى از نادیده گرفتن این روایات و یا تردید در صحت آن‏هاست . اگر روایاتى که فریقین درباره نزول این آیات آورده‏ اند، تحلیل و بررسى شوند، خود به خود بیش‏تر این تردیدها رخت ‏بر مى ‏بندد . بنابر این ، پرداختن به اسانید و متون این احادیث در این بحث اهمیت ‏به سزایى دارد .

 
از نظر شیعه جاى هیچ تردیدى نیست که آیات 55 و 56 سوره مائده درباره امام - على علیه السلام - نازل شده است ، هنگامى که انگشتر خود را در نماز به فقیر صدقه دادند (1) . این حادثه در منابع اهل سنت نیز، از چندین نفر از صحابه و تابعین و گاهى هر کدام با چند طریق نقل شده است . در برخى از این منابع، اسانید و طرق گوناگون نقل این حادثه بالغ بر 26 طریق مى‏شود (2) . از جمله افراد از صحابه که این حادثه را نقل کرده‏اند عبارت‏ند از: امام على - علیه السلام- (3) ، عبد الله بن عباس (4) ، ابو رافع مدنى (5) ، عمار بن یاسر (6) ، ابو ذر غفارى (7) ، انس بن مالک (8) ، جابر بن عبد الله (9) ، مقداد بن الاسود (10) ، و عبد الله بن سلام (11) .
از تابعین نیز، سلمة بن کهیل (12) ، عتبة بن ابى حکیم (13) ، سدى (14) ، مجاهد (15) و . . . به نقل این حادثه پرداخته‏ اند . آنان نیز تصریح کرده‏ اند که این آیه در خصوص امام على - علیه السلام - نازل شده است .

 
در برخى منابع اهل سنت‏ به دو روایت از امام ابو جعفر باقر - علیه السلام - اشاره مى‏ کند که از ایشان پرسیدند، مراد خدا از «الذین آمنوا الذین یقیمون الصلوة و یؤتون الزکاة وهم راکعون‏» چه کسى است؟ امام فرمودند:
«الذین آمنوا» قیل له، بلغنا انها نزلت فى على بن ابى طالب قال: «على من الذین آمنوا .»
«آنان مؤمنان هستند» گفته شد: ما شنیده‏ ایم که این آیه درباره على بن ابى طالب نازل شده‏ است‏» امام فرمودند: «[آرى] امام على هم از مؤمنان است .» (16)
این حدیث نشان مى‏ دهد چنین اندیشه ‏اى در آن عصر رایج ‏بوده که این آیه درباره امام على - علیه السلام - است و

  • ۰ نظر
  • ۱۶ مرداد ۹۹ ، ۱۴:۲۴
  • احد داوری

با تبریک ولادت با سعادت امام علی النقی حضرت هادی علیه السلام روایتی از آن حضرت تقدیم می گردد:

  

مردى به امام هادی علیه السلام گفت: مرا سفارش و پندى فرما،

فرمود: آیا مى‏ پذیرى؟ گفت: آرى،

حضرت فرمودند:

 

صبر را متّکا، و ندارى را مایه راحتى ساز، و شهوات را ترک گو، با هوى و هوس مخالفت کن، و بدان که تو هرگز بیرون از دید خداوند نخواهى بود، پس بنگر چگونه‏ اى. (تحف العقول ترجمه جعفری ص 427)

 

قَالَ لَهُ‏ رَجُلٌ أَوْصِنِی قَالَ علیه السلام وَ تَقْبَلُ قَالَ نَعَمْ قَالَ تَوَسَّدِ الصَّبْرَ وَ اعْتَنِقِ الْفَقْرَ وَ ارْفَضِ الشَّهَوَاتِ وَ خَالِفِ الْهَوَى وَ اعْلَمْ أَنَّکَ لَنْ تَخْلُوَ مِنْ عَیْنِ اللَّهِ فَانْظُرْ کَیْفَ تَکُون.

 

اگر امام از ما می خواست که به اینها عمل کنیم! چقدر عمل می کردیم؟!

 

  • ۰ نظر
  • ۱۵ مرداد ۹۹ ، ۱۱:۲۹
  • احد داوری

 

علی علیه اسلام (در نفی خدا بودن حضرت عیسی علیه السلام و اثبات بندگی وی) به تعدادی از مسیحیان گفت: اگر عیسی علیه السلام از عبادت خدا تمرد نمی کرد من دینش را می پذیرفتم.

فرد مسیحی گفت: چگونه چنین مسئله ای را به عیسی نسبت می دهید با این که در طاعت پروردگار خیلی می کوشید؟

علی علیه السلام فرمود: اگر عیسی (طبق نظر شما) خداست چگونه غیر خود را عبادت می کند؟ (پس خدا نیست و بنده خداست که الله را عبادت می کند).

 

یحکى عن علی بن أبی طالب قال لبعض النصارى: لو لا تمرد عیسى عن عبادة اللّه لصرت على دینه، فقال النصرانی: کیف یجوز أن ینسب ذلک إلى عیسى مع جده فی طاعة اللّه، فقال علی رضی اللّه عنه: فإن کان عیسى إلهاً فالإله کیف یعبد غیره إنما العبد هو الذی یلیق به العبادة، فانقطع النصرانی (تفسیر کبیر فخر رازی ج4، ص 24).

 

  • ۰ نظر
  • ۱۴ مرداد ۹۹ ، ۱۶:۳۰
  • احد داوری

 

علی علیه السلام از دور می آمد که پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم فرمودند: او سید و سرور عرب است! عایشه پرسید: مگر شما سید و سرور عرب نیستید؟

حضرت فرودند: من سرور جهانیان هستم و او سید و سرور عرب است.

 

روى البیهقی فی «فضائل الصحابة» أنه ظهر علی بن أبی طالب من بعید فقال علیه السلام: هذا سید العرب فقالت عائشة: أ لست أنت سید العرب؟ فقال أنا سید العالمین و هو سید العرب. (تفسیر کبیر فخر رازی، ج 6 ص 524)

 

  • ۰ نظر
  • ۱۳ مرداد ۹۹ ، ۱۸:۰۵
  • احد داوری

 

فخر رازی از علمای برجسته اشعری مذهب اهل تسنن در قرن شش و هفت هجری در کتاب «تفسیر الکبیر» یا همان «مفاتیح الغیب» در باره بلند خواندن بسم الله الرحمن الرحیم می نویسد:

 

 برخی روایات کتاب سنن بیهقی بیانگر آن است که رسول خدا صلی الله علیه [و آله] و سلم «بسم الله الرحمن الرحمن الرحیم» را در نماز بلند می خواند. روایت هایی نیز از دیگران نقل شده است که آنها نیز «بسم الله الرحمن الرحیم» را در نماز بلند می خواندند [در کتاب سنن بیهقی روایت های متناقضی از دیگر صحابه نقل شده است که بیانگر آن است که گاهی نیز بسم الله الرحمن الرحیم را در نماز نمی خواندند و نماز را با الحمد لله رب العالمین شروع می کردند، سنن بیهقی، ج2 ص 46- 52]. اما روایات مربوط به آشکار خواندن بسم الله الرحمن الرحیم توسط علی بن ابی طالب رضی الله عنه متواتر است و هر کس در دینش به علی بن ابی طالب [علیه السلام] اقتدا کند هدایت یافته است زیرا پیامبر علیه السلام فرموده است: پروردگارا حق را همراه علی و هرجا که او باشد قرار بده.

 

روى البیهقی فی «السنن الکبیر» عن أبی هریرة قال: کان رسول اللّه صلى اللّه علیه و سلم یجهر فی الصلاة ببسم اللّه الرحمن الرحیم، ثم إن الشیخ البیهقی روى الجهر عن/ عمر بن الخطاب، و ابن عباس، و ابن عمر، و ابن الزبیر، و أما أن علی بن أبی طالب رضی اللّه عنه کان یجهر بالتسمیة فقد ثبت بالتواتر، و من‏ اقتدى‏ فی دینه بعلی بن أبی طالب فقد اهتدى، و الدلیل علیه‏ قوله علیه السلام: اللهم أدر الحق مع علی حیث دار. (تفسیر الکبیر؛ مفاتیح الغیب، محمد بن عمر فخر رازی، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ سوم، 1420ق، ج1، ص 180).

 

 

  • ۰ نظر
  • ۱۲ مرداد ۹۹ ، ۱۷:۰۷
  • احد داوری

 

مردی که نشانه سجده، همچون دیناری مدوّر بر پیشانی او نقش بسته بود بر درِ بارگاه سلطانی به انتظار «صله» نشسته بود؛ زاهد صاحبدلی به این داغدار گفت: تو که آن سکه را بر پیشانی داری، چرا در آستانه سلطانی؟ زاهد دیگری گفت: این سکّه (داغی که بر پیشانی داشت) قلب و مغشوش است و خریدار ندارد.

 

مراحل اخلاق در قرآن، آیت الله جوادی آملی - صفحه   96

 

  • ۰ نظر
  • ۱۱ مرداد ۹۹ ، ۱۸:۵۳
  • احد داوری

  

صاحب‏دلی با لباس ژنده و چرکین به حضور صاحب‏ مقامی باریافت. به او گفتند: با این لباس به پیشگاه چنان مقامی رفتن عیب است. او در جواب گفت: با لباس چرکین نزد بزرگی رفتن عیب نیست، بلکه با همان لباس چرکین ازحضور وی برگشتن ننگ است؛ زیرا این گونه بازگشت نشان این است که آن ‏صاحب‏ منصب او را لایق ندانست و ردّ کرد و انعام و هدیه و عطیه‏ ای بدو نبخشید.

 

صهبای‏ حج ، آیت الله جوادی آملی- صفحه  386

 

  • ۰ نظر
  • ۱۰ مرداد ۹۹ ، ۰۷:۱۳
  • احد داوری

 

امیرمؤمنان علی علیه السلام فرمودند:

عَبْدُ الشَّهْوَةِ أَذَلُ‏ مِنْ عَبْدِ الرِّق‏ عَبْدُ الشَّهْوَةِ أَسِیرٌ لَا یُفَکُّ أَسْرُه‏ (عیون الحکم و المواعظ (للیثی) ؛ ص341)

 

بنده شهوت ذلیل تر از بنده زر خرید است بنده شهوت اسیری است که از اسارتش رهایی نیست.

 

  • ۰ نظر
  • ۰۹ مرداد ۹۹ ، ۲۰:۲۳
  • احد داوری

 

مالک بن انس، فقیه معروف مدینه * سالى در سفر حج همراه امام صادق علیه السلام بود. به میقات رسیدند و هنگام پوشیدن لباس احرام و تلبیه گفتن- یعنى ذکر معروف لبیک اللهم لبیک- رسید. دیگران طبق معمول این ذکر را به زبان آوردند و گفتند. مالک بن انس متوجه امام صادق شد، دید حال امام منقلب است، همینکه مى خواهد این ذکر را بر زبان آورد، هیجانى به امام دست مى دهد و صدا در گلویش مى شکند و عنان کنترل اعصاب خویش را از دست مى دهد که مى خواهد بى اختیار از مرکب به زمین بیفتد. مالک جلو آمد و گفت: «یابن رسول اللَّه! چاره اى نیست، هرطور هست این ذکر را بگویید».

 

امام فرمود:

«اى پسر ابى عامر! چگونه جسارت بورزم و به خود جرأت بدهم که لبیک بگویم؟ لبیک گفتن به معناى این است که خدایا تو مرا به آنچه مى خوانى با کمال سرعت اجابت مى کنم و همواره آماده به خدمتم. با چه اطمینانى با خداى خود این طور گستاخى کنم و خود را بنده آماده به خدمت معرفى کنم؟ اگر در جوابم گفته شود: «لا لبیک» آن وقت چکار کنم؟»

 

منبع: مجموعه آثار شهید مطهری، ج 18، ص: 287 و 288

 

*. مالک بن انس بن مالک بن ابى عامر یکى از امامهاى چهارگانه اهل سنت و جماعت است و مذهب معروف «مالکى» منسوب به

  • ۰ نظر
  • ۰۸ مرداد ۹۹ ، ۲۲:۱۲
  • احد داوری
مطالعات دانشجویی


امام خامنه ای:
باید در کشور ما و در میان جامعه‌ى ما ترتیبى اتّخاذ بشود که همه‌ى آحاد مردم به‌نحوى با قرآن انس داشته باشند و مفاهیم قرآنى براى اینها مفهوم باشد و معانى قرآن را درک کنند، به قرآن مراجعه کنند؛ ولو به طور اجمال از مفاهیم قرآنى سر دربیاورند.
(8 تیر 1393)

********************

امام خامنه‌ای:
«دشمنان می خواهند یاد شهدا احیا نشود برای اینکه جاده شهادت کور بشود» (6 اسفند 1397)