مطالعات قرآنی و حدیثی

نتایج مطالعات و مقالات شخصی

مطالعات قرآنی و حدیثی

نتایج مطالعات و مقالات شخصی

۳ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «فضای صدور» ثبت شده است

فضای فرهنگی اجتماعی عصر امام علی علیه‌السلام

احد داوری | دوشنبه, ۲۳ آذر ۱۳۹۴، ۰۸:۴۰ ق.ظ | ۰ نظر

فرایند درک و تفسیر متن با زمینه‌های فکری، اجتماعی، تاریخی و فرهنگی‌ای که در زمان خلق اثر و تکوین متن و گفتار، مولف را احاطه کرده و او در آن جغرافیای خاص فرهنگی، اجتماعی و تاریخی به خلق اثر پرداخته است در ارتباط است و‌این مطلب در جای خود یک اصل عقلایی در گفتمان متعارف بشری است که در تحلیل، تفسیر و معناشناسی یک متن، نوشتار یا گفتار یک ‌اندیشمند، فضای کلی و آهنگ سخن وی را باید مورد عنایت قرار داد. این مساله در مورد امام علی علیه السلام مساله از اهمیت بیشتری برخوردار است؛ زیرا آن حضرت در رأس حکومت اسلامی قرار گرفته و بی‌شک فرامینی که به عنوان حاکم اسلامی ‌از حضرت‌امیرعلیه‌السلام صادر شده‌است باید به طور ویژه و با در نظر گرفتن شرایط و موقعیت‌های خاص امام علیه‌السلام ملاحظه و تفسیر گردد. همچنین امیرمومنان علی علیه‌السلام، بزرگمرد تاریخ بشریت است که هیچ‌گاه گذشت زمان پرده کهنگی و غبار فراموشی بر سیمای پرفروغ او نیفکنده و از شکوه آن نکاسته و جلوه‌های تقوا، عدالت، جهاد و دیگر صفات برجسته او را از یاد نبرده و در برابر دنیایی از عظمت، دانش و حکمت او سر تعظیم فرود آورده‌است

با عنایت به مساله مزبور، در این مجال برآنیم تا مجموع شرایط فرهنگی، علمی، اجتماعی و تاریخی عصر حضرت علی علیه السلام را به طور مختصر مورد کنکاش قرار دهیم، این واکاوی به ذکر شرایط کلی پرداخته است که در چنین مواقعی، امام به‌ ایراد خطبه پرداخته و مطالبی را بیان نموده‌اند یا رفتاری را انجام داده اند که از لحاظ رفتارشناسی قابل تامل و واکاوی است. بدین منظور پس مفهوم شناسی  بحث، به تبیین اهمیت مساله پرداخته شده و با ذکرمثال هایی ضرورت مساله  تشریح شده است؛ سپس به طور مختصر فضای فرهنگی اجتماعی عصر امام علی علیه‌السلام از زمان رحلت پیامبراعظم صلی الله علیه و آله و سلم تا شهادت امام علی علیه السلام مورد مداقه قرار گرفته است.

واژگان کلیدی: امام علی علیه السلام، فرهنگی و اجتماعی، خلافت، ناکثین، مارقین، قاسطین

دانلود متن مقاله

  • احد داوری

فضای فرهنگی اجتماعی صدور خطبه‌ های نهج‌ البلاغه

احد داوری | شنبه, ۷ شهریور ۱۳۹۴، ۰۷:۲۱ ق.ظ | ۰ نظر

چکیده

علل، زمینه‌ها و شرایطی که باعث صدور خطبه‌ای از جانب امام علی علیه السلام شده است «فضای صدور خطبه‌های نهج‌البلاغه» قلمداد می‌شود که در کتب حدیثی آن را «اسباب صدور حدیث» می‌گویند. این مقاله به منظور فهم بهتر معانی خطبه‌های نهج‌البلاغه و حل برخی تضاد‌های ظاهری به بررسی فضای فرهنگی ـ اجتماعی صدور این خطبه‌ها می‌پردازد. در این راستا علاوه بر بررسی روایات معتبر مربوط به خطبه‌های نهج‌البلاغه، مطالعه برخی شرح‌ها، کتب تاریخی مربوط به حوادث قرن اول هجری نیز سودمند است. ذکر این نکته نیز لازم است که ما در نقل فضای صدور حکم را به یک مورد خاص منحصر نمی‌کنیم؛ بلکه در فهم بهتر حدیث و روایت از آن بهره‌مند می‌شویم.در این نوشتار تلاش شده است تا با توجه به اهمیت مسئله، پیشینه تاریخی آن بازگو و روش‌های فهم فضای صدور تبیین و با آسیب‌شناسی بحث، میزان تأثیر فرهنگ زمانه در این خطبه‌ها واکاوی گردد.

کلید واژه ها: امام علی (علیه السلام)، نهج‌البلاغه، خطبه، فضای صدور، فضای فرهنگی ـ اجتماعی.

این مقاله در بهار 1389 در شماره اول فصلنامه مطالعات تفسیری دانشگاه معارف اسلامی منتشر شده و قابل دریافت است.

  • احد داوری

خلاصه پایان نامه کارشناسی ارشد

احد داوری | شنبه, ۱۰ مرداد ۱۳۹۴، ۰۵:۴۹ ب.ظ | ۰ نظر

خلاصه ای از پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد با عنوان

بررسی فضای فرهنگی اجتماعی صدور خطبه های نهج البلاغه

چکیده:

 فهم خطبههای گرانسنگ نهجالبلاغه مرهون آشنایی با شرایط فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و تاریخی عصر صدور این کلمات نورانی است؛ در این راستا نویسنده کوشیده است با ذکر اهمیت مساله، پیشینه تاریخی بحث را بازگو کند و ضمن تبیین روشهای فهم فضای صدور، موارد کاربرد آن را متذکر شده و با آسیب شناسی بحث، میزان تاثیر فرهنگ زمانه در خطبه های نهجالبلاغه را واکاوی نماید.

در بخش اصلی رساله، شمای کلی فضای فرهنگی اجتماعی عصر امام علی علیه السلام ارائه و زمینهصدور بیشتر خطبه های نهج البلاغه بیان شده است.

کلید واژه ها: امام علی علیه السلام، نهج البلاغه، نهج البلاغه و فضای صدور، خطبه های نهج البلاغه،     فضای فرهنگی اجتماعی خطبه های نهج البلاغه

(فایل ورد و پی دی اف خلاصه کلی از پایان نامه و همچنین متن 30 صفحه آغازین پایان نامه با تغییرات جزئی در صفحه بندی)

مقاله ای از بخش مقدمات پایان نامه نیز در فصلنامه مطالعات تفسیری چاپ شده است که می توانید برای اطلاعات بیشتر و دریافت متن آن به اینجا مراجعه کنید.

  • احد داوری